Пятничная проповедь "Хәзрәти Хәдичә анабыз үрнәгендә."

4 нче март вәгазе, шәгъбан аеның 1 нче көне, һиҗри исәп буенча 1443 ел

Хәзрәти Хәдичә анабыз үрнәгендә.

       Аллаһы Тәгалә Коръәни Кәримдә: «Нәби мөэминнәргә үз җаннарыннан да якынрак. [Ул мөэминнәрнең атасы кебек булганы өчен] Аның хатыннары исә аларның аналары...», - дип әйтә «Әл-Әхзәб / Гаскәрләр», 33:6

       Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең хатыннары хакын-да беләбез  Алар барысы да безнең - мөэминнәрнең аналары булып сана-ла Һәм шуңа күрә алар башка хатыннарга караганда Аллаһы каршында өстенрәктер Коръәндә болай дип әйтелгән: «Ий пәйгамбәр хатыннары! Сез [Минем өчен] хатыннардан һичберсе кебек түгелсез. Әгәр сез тәкъва булсагыз [сезнең савабыгыз Минем хозурымда башка бөтен изге хатыннарныкыннан бермә-бер артык булыр]. Сез [ирләр белән пәрдә артыннан сөйләшүегез кирәк булган вакытта] сүзне йомшартмагыз ки, күңелендә [зинага тартылу кебек] бер чир булган кеше [бушка] өметләнмәсен. Сез [мөрәҗәгать иткән затларга шиктән соң дәрәҗә ерак, бераз каты, ләкин дин һәм акыл ягыннан] яхшы дип беленгән сүз сөйләгез». «Әл-Әхзәб / Гаскәрләр», 33:32

       Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең унбер хатыны булды Пәйгамбәребез аларга ошбу тәртип буенча өйләнде: Хәдичә бинте Хөвәйлид, Сәүдә бинте Зәмга, Гайшә бинте Әбү Бәкер, Хафса бинте Гомәр, Зәйнәб бинте Хөзәймә, Өмме Сәләмә, Зәйнәб бинте Җәхеш, Җүвәйрия бинте Харис, Сафия бинте Һөйәви, Өмме Хәбибә, Мәймүнә бинте Харис -Аллаһы аларның барысыннан да разый булсын Шулай ук Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең Мисырдан булган, аңа Ибраһим исемле бала тапкан Мәрийә Әл-Кыйбтыя исемле кәнизәге дә булды Пәйгамбәре­без исән чагында аның ике хатыны - Хәдичә бинте Хөвәйлид белән Зәйнәб бинте Хөзәймә вафат булалар Үзе вафат булгач, аның тугыз ха­тыны тол кала Бу хатыннарның күбесе инде олы яшьтә булалар, бары тик бер Гайшә радыяллаһу ганһә генә яшь була.

      Дөрес, кайвакытта Пәйгамбәребезнең хатыннары арасында ихти-лафлар да килеп чыга иде Пәйгамбәребез алар арасын күркәм рәвештә хәл итә иде Расүлебез һәм аның хатыннары матди яктан авыр хәлдә яшәгәннәр Гайшә радыяллаһу ганһә әйтүенчә, аларның Пәйгамбәребез белән яшәгән бүлмәләрендә берничә ай буе ризык та пешерелмәгән чак-лар булган Алар бу чакларда хөрмә ашап һәм су эчеп кенә торганнар Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм башка хатыннарының өен-дә дә шулай ук ашарга берни дә булмаганын белә иде Әмма алар түзгән-нәр һәм сабыр иткәннән Шулай да берьюлы Пәйгамбәребезнең хатын­нары Расүлебез аларга бирә торган нәфәканы (тәэмин итәр өчен түләнә торган акча) аттыруын сораганнар Пәйгамбәребезне бу таләп борчуга салган Һәм күпмедер вакыттан соң бу хәлгә әлеге аять иңгән: «Ий Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәлләм! Хатыннарыңа әйт: «Әгәр сез дөнья тормышы һәм аның [фани] бизәген теләсәгез, килегез, сезне [аерган өчен түләп] файдаландырыйм һәм [зарар китермичә] яхшылык белән җибәрим. Әмма әгәр дә сез Аллаһыны, Аның Расүле салләллаһу галәйһи вә сәлләмне һәм Ахирәт йортын теләсәгез, һичшиксез, Аллаһы арагыздан игелек кылучылар өчен зур әҗер әзерләгән». «Әл-Әхзәб / Гаскәрләр», 33:28-29

      Шуннан соң, Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм хатын-нарына шушы аятьләрне укыды һәм алар барысы да Аллаһыны, Аның Расүлен һәм Ахирәтне сайладылар һәм сабыр иттеләр. Пәйгамбәребезнең иң яраткан хатыны - Гайшә радыяллаһу ганһә иде Бу берәүгә дә сер булмый Пәйгамбәребезнең хатыннары үзләре дә моны бик яхшы белгәннәр Бер хәдистә килгәнчә, Гамре бине Әл-Гас радыяллаһу ганһе Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләмнән: «Әй Аллаһының расүле! Син кемне күбрәк яратасың», - дип сорагач, ул: «Ха-тыным Гайшәне», - дип җавап биргән Әмма Пәйгамбәребезнең яраткан хатыны хәзрәти Хәдичә радыяллаһу ганһә дә бар иде Белүебезчә, хәзрәти Хәдичә анабыз сәүдәгәр хатын иде, ә яшь егет, ягъни пәйгамбәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм аның сәүдә кәрваннарын җитәкләде һәм бу эштә әманәтле, намуслы булды Бу егетнең күркәм холкын күргәч, хәзрәти Хәдичә радыяллаһу ганһә аңа тәкъдим ясады, ә Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм бу тәкъдимне кабул итте һәм алар никахлаштылар Пәйгамбәребезгә ул вакытта - 25, хәзрәти Хәдичә анабызга 40 яшь иде Яшь аралары унбиш ел булса да, алар бер-берсен яра-тып, хөрмәт итеп яшәделәр Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләмгә кырык яшь тулгач, Аллаһы аны Расүл итеп сайлап алып, Хира тавында беренче аятьләрне иңдергәч тә, ул куркуыннан хәзрәти Хәдичә анабыз янына йөгерде, ятагына ятып: «Каплагыз мине, каплагыз», - диде Һәм бераздан тынычлангач, бөтен булганны хәзрәти Хәдичә анабызга сөйләп бирде Пәйгамбәребез бик курыккан иде, үзе белән ни булганын, аның янына килгән затның кем икәнен аңламады Шулчак хәзрәти Хәдичә радыяллаһу ганһә аңа: «Юк, валлаһи, Аллаһы сине мәңге хур итмәс Син бит туганнар арасын ныгытасың, хак сүзләр генә сөйлисең, көчсезнең йөген ташыйсың, мохтаҗга ярдәм итәсең, кунакны хөрмәтлисең, авыр, читен хәлгә калганнарга ярдәм күрсәтәсең», - дип, аны юатты Шуннан соң Хәдичә радыяллаһу ганһә аны Тәүрат, Инҗил китапларын белүче абыйсы Вәрака янына алып бара Вәрака аңа: «Синең яныңа килгән зат - ул Муса янына килгән заттыр», - дип, аның янына килгән затның фәрештә икәнен әйтә Карагыз: Хәдичә радыяллаһу ганһә иренә нинди күркәм, акыллы сүзләр әйтә һәм Пәйгамбәребезгә төнлә белән, тау куы-шында янына килгән затның фәрештә икәнен ачыкларга ярдәм итә.

        Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләмгә беренче булып иман китергән кеше дә аның хатыны Хәдичә радыяллаһу ганһә бул-ды Һәм аннары да Пәйгамбәребезгә киңәшләр биреп, көч биреп торды, Расүлебезгә күп ярдәмнәр күрсәтеп яшәде, аның өчен ныклы терәк бул-ды Хәзрәти Хәдичә радыяллаһу ганһә белән булганда, ул бүтән бер ха-тынга да өйләнмәде Пәйгамбәре без Хәдичә анабыз радыяллаһу ганһә хакында болай дип әйткән: «Башкалар каршы килгәндә ул беренче булып иман китерде, башкалар мине ялганчы дигәндә, ул миңа ышанды, баш­калар миннән борылганда, ул үзенең булганы белән бүлеште һәм башка хатыннардан минем балаларым булмаганда, Аллаһы аннан миңа бала-лар бирде» Пәйгамбәребезнең җиде баласы булды, шуларның алтысы хәзрәти Хәдичә анабыздан иде.

     Хәдичә радыяллаһу ганһәнең кылган изгелекләре сәбәпле Аллаһы каршында ул зур дәрәҗәгә ия булды Хәтта Раббыбыз Аллаһы аңа Үзе сәлам җибәрде   Хәдистә килгәнчә, бервакыт Җәбраил галәйһиссәлам. Пәйгамбәребез янына килеп: «Аллаһы хәзрәти Хәдичәгә сәлам тапшы-ра», - дип әйткән Пәйгамбәребез Хәдичә анабыз радыяллаһу ганһәгә сәламне җиткергәч, ул: «Аллаһы Үзе Әс-Сәлам, Җәбраилгә дә Әс-Сәлам, сиңа да, әй, Аллаһының Расүле, Әс-Сәлам һәм Аллаһының рәхмәте һәм бәрәкәте булсын», - дип әйткән.

     Икенче хәдистә килгәнчә, Җәбраил галәйһиссәлам Пәйгамбәребез янына килеп: «Әй, Аллаһының расүле, хәзрәти Хәдичә сиңа бер савыт са-лып тәмләткечләр белән ипи (яки ризык яки эчемлек) алып килер Синең яныңа килгәч, аңа Раббысыннан һәм миннән сәлам әйт һәм аны җәннәттә энҗедән булган йорт белән шатландыр Анда ул ят тавышлар ишетмәс һәм ару-талуны белмәс»2, - дип әйткән Уйлап карагыз, Аллаһы аңа Үзе сәлам әйтте Бу күп нәрсә хакында сөйли.

      Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм Хәдичә анабыз ха­кында: «Җәннәттә иң зур өстенлеккә ия булган хатыннар: Хәдичә бин­те Хөвәйлид, Фатыйма бинте Мөхәммәд, Мәрьям бинте Гыймран һәм Фиргавеннең хатыны Асия бинте Мөзәһим булыр», - дип әйткән.

    Шулай ук Пәйгамбәребез аның хакында: «Хәзрәти Хәдичә, хәзрәти Мәрьям бөтен дөнья хатыннарыннан өстен кылынган кебек, минем өммәтемнең хатыннарыннан өстен кылынды», - дип әйткән.

   Пәйгамбәребез хәзрәти Хәдичә анабыз белән 25 ел яшәде Хәдичә анабыз радыяллаһу ганһә пәйгамбәрлекнең 10 нчы елында, Расүлебезнең абыйсы Әбү Талиб үлгәннән соң берничә көн үткәч, 65 яшендә вафат бул-ды Ул елны Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм өстенә кайгы өстенә кайгы килде, бу ел шуңа «кайгы елы» дип аталды Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең иң яраткан кешесе үлеп киткәч, ул нин-ди зур кайгы һәм авырлык кичергәнен аңларга буладыр.

     Хәдичә анабыз радыяллаһу ганһә үлгәч тә, Пәйгамбәребез салләл-лаһу галәйһи вә сәлләмнең аңа булган көчле мәхәббәте сүрелмәде Ул аны еш искә ала, аның дусларын, якыннарын хөрмәтли иде Гайшә радыяллаһу ганһә болай дип әйткән: «Мин, Хәдичәгә көнләшкән кебек, бер хатынга да шулкадәр көнләшмәдем Пәйгамбәребез гел аны искә ала иде Әгәр ул сарык чалса, аны өлешләргә бүлеп, Хәдичәнең дусларына да җибәрә иде Бервакыт мин Пәйгамбәребезгә: «Хәдичәдән башка бу дөньяда бүтән ха-тын юкмы әллә?» - дип әйттем Ул миңа: «Ул шундый-шундый иде һәм аннан минем балаларым булды», - дип җавап бирде».

       Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм хәзрәти Хәдичә ана-быздан бик уңды Ул көчле рухлы, нык иманлы, хикмәтле хатын иде Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм дә ирләргә: «Хатын ал-ганда матурлыгына, байлыгына карамагыз, диненә, әхлагына карагыз -уңарсыз», - дип киңәш бирде.

    Аллаһы безнең гаиләләребезне нык кылып, безгә дә Хәдичә анабыз радыяллаһу ганһә белән Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм арасында булган мәхәббәтне бирсә иде Шуңа күрә Аллаһы безгә Коръәни Кәримдә шушы доганы кылырга кушты: «Ий Раббыбыз! Хатыннарыбыздан һәм нәселебездән [бер өлешен иман һәм итагатькә ирештереп] безгә күзләргә куаныч [китерә торган хатыннар һәм балалар] бир. Һәм безне [җитәрлек гыйлемгә һәм гамәлгә ирештереп] тәкъвалык ияләре өчен имам [һәм һидаятьтә үрнәк алырлык кешеләр] ит!» «Әл-Фүркан / Аеручы», 25:74

Марат хәзрәт Сәйфетдинов, Балтач үзәк мәчетенең икенче имамы